Kilit: Müslüman Kardeşler (Mısır)

Posted: 03 Şubat 2011 in Mısır

Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek konuşmadan bir iki saat önce Washington, ABD Başkanı Barack Obama’nın “değişimi barışçıl yollarla başlat ve aday olma” mesajı gönderdiği haberiyle çalkalandı. Hemen sonrasında da Mübarek’in konuşacağı ve konuşmasında aday olmayacağı haberleri yayıldı.

Öyle de oldu, Mübarek konuştu; ülkesine hizmet ettiğini, Mısır topraklarında öleceğini ve seçimlerde aday olmayacağını söyledi.

DÜĞÜM ÇÖZÜLECEK Mİ?

Mübarek’ten sonra beklenildiği üzere bu kez Obama sahneyi aldı. Mübarek’in ortalığı bulandıran konuşmasına bir açıklık getirecek mi diye büyük bir merakla beklenen konuşmasında Obama tam aksini yaptı. O da sorulara yeni sorular ekledi, belirsizlik daha da derinleşti. Düğümü çözmek için Mübarek’in konuşmasının bir iki saat öncesine gidip oradan başlamak gerekiyor.

Washington yönetiminin Mübarek’ten çekilmesi isteyeceği sinyalini ilk önce New York Times’a yazdığı yazıda Senatör John Kerry verdi. Yönetimin değil kendi görüşünü dile getirdiği ifade edilen Kerry yazısında, yeni döneme “düzenli geçiş” için Mübarek’in ve oğlunun seçimlerde aday olmayacağını açıklaması gerektiğini dile getirdi.
Tansiyonların yükselmesine neden olan asıl haber ise New York Times ve Al Arabiya’nın Washington ve Kahire’deki ABD diplomatik kaynaklarına dayanarak verdiği haberde Mübarek’in yapacağı konuşmada aday olmayacağını duyurmaları oldu. Ancak, söz konusu diplomatların cevapsız bıraktığı sorular vardı ki asıl merak edilenler de bunlardı. Birincisi, Mübarek hemen çekilecek miydi? İkincisi, yeni döneme geçişi atadığı yeni isimler mi yapacaktı yoksa Muhammed El Baradey formülünü de kapsayan mevcut hükümetten tamamen bağımsız yeni bir geçiş hükümetiyle mi olacaktı? Üçüncüsü, oğul Cemal Mübarek’e yeni dönemde kapı aralık olacak mıydı?
Mısır’da yeni döneme düzenli, huzurlu, barışçıl bir şekilde geçilmesine yardımcı olmak için geçtiğimiz Pazar günü Kahire’ye özel temsilci olarak gönderilen ABD’nin Kahire eski Büyükelçisi Frank G. Wisner’in ve Mübarek’in açıklamasından sonra kendisiyle 30 dakika süren bir görüşme yapan Obama’nın özel olarak ne söyledikleri doğal olarak bilinmiyor. Ancak yukarıdaki sorulardan hareketle Mısır Lideri Mübarek’in Washington’ın beklentileri doğrultusunda bir açıklama yaptığını söylemek mümkün. “Anlamlı, barışçıl ve hemen geçiş” ama kiminle, ne zaman?

KRİZİ ABD Mİ ÜRETİYOR?

Obama her ne kadar “geçiş hemen olmalı” ifadesini kullansa da somut bir zaman dilimine işaret etmiyor bu ifade. Mübarek ve Obama’nın açıklamalarından sonra Beyaz Saray yetkilileri ve Pazar günü Obama’nın danışma timinde yer alan Benjamın Rhode, Daniel Shapiro ve Samantha Power’in katılımıyla Beyaz Saray’da düzenlenen toplantıya katılan Ortadoğu uzmanlarına dayanılarak verilen haberler krize Kahire’nin değil Washington’ın sebep olduğuna işaret ediyor. Başta New York Times, Wall Street Journal ve Washington Post gibi gazetelere yansıyan açıklamalar, Kahire sokaklarından daha karışık. NYT’ın haberine göre Obama Mübarek’e “ne sen ne de oğlun seçimlerde aday olma” mesajı gönderdi. Washington için “Mübarek’i başlarından atıyormuş gibi bir görüntünün verilmemesi çok önemliydi” çünkü bu ABD’nin çıkarlarına zarar getirirdi. Birçok gazetede yer alan haberlere göre, Kahire’de cevabı aranan sorular ise söyledi:

Topal ördek olarak da olsa protestocular Mübarek’in geçiş döneminde görevde kalmasına rıza gösterirler mi?
Anlaşılan o ki, Washington yönetiminin Mübarek’in gitmesi için pek de acelesi yok ve bunun nabzını tutmaya çalıştı. WSJ’na açıklama yapan bir Beyaz Saray yetkilisi, Obama’nın konuşmasında aslında “Mübarek’e Eylül’e kadar bekleme” mesajı verdiğini söylese de, Beyaz Saray’ın yukarıdaki soruya cevap arıyor olması bunun aksini söylüyor. Diğer yandan, Mübarek ve Obama’nın açıklamaları sonrası Mısır’da ayaklanmış olan halk buna pek razı olacakmış gibi bir sinyali vermedi.

Mısır, kredibilitesi yüksek bir seçime nasıl hazırlanabilir?

Mübarek, Anayasa’nın bazı maddelerinde değişiklik yapacağını söyledi ki, bu Mısırlılar’ı adil ve açık bir seçime taşıyabileceği kuşkulu. Daha da önemlisi 30 yıllık iktidarda muhalefet bu kadar ezilmişken bu ne kadar mümkün olabilir.

MÜSLÜMAN KARDEŞLER

Beyaz Saray’dan sızan en ilginç nokta ise Obama’nın Mısır’da “anlamlı, barışçıl ve düzenli bir geçişin olabilmesi için Müslüman Kardeşler realitesini görmüş olması. Beyaz Saray’daki toplantıya katılmış olan bir uzmanın New York Times’a yaptığı açıklamada, “Danışmanlar düzenli bir geçiş için Müslüman Kardeşler’i göz ardı etmediklerini çok açık bir şekilde dile getirdiler” diyor. Toplantıya katılmış olan iki ayrı uzman da aynı haberde danışmanların birkaç kez, “Sayın Obama, Mısır politikalarının seküler olmayan partileri de kapsaması gerektiğine inanıyor” dediğini aktarıyorlar.

Tahrir Meydanı neredeyse on gündür binlerce gösterici ile dolup taşıyor. Önceki gün milyonlarca insan meydanlara aktı. Gösteriler uzadıkça öfke artıyor, öfke arttıkça beklentiler yükseliyor, talepler yeni talepleri beraberinde getiriyor. Taleplere cevap verilmemesi, beklentilerin karşılanmaması meydanlarda tansiyonu biraz daha yükseltiyor. Tansiyonun her geçen gün yükselmesi Mısır’ın kaosa sürüklenmesi demek. Mübarek ve Obama’nın son açıklamaları ateşi söndüreceğine daha çok alevlendireceğe benziyor. Amaç Mısır’da demokrasi ve özgürlükler için yeni bir sayfa mı açmak yoksa kaosa sürüklemek mi?

Ali Akel

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s